← Arquivo Glosario · 66 termos

Glosario do cine

Un vocabulario breve para mirar o cine con máis precisión: do plano secuencia ao MacGuffin.

A

Anamórfico: Sistema que comprime unha imaxe ancha no negativo e a expande ao proxectar.

Banda sonora: O conxunto de música, voces e efectos dunha película; en sentido estrito, a súa música orixinal.

Cámara lenta: Rodar a máis fotogramas por segundo para dilatar o tempo na pantalla.
Campo / Contracampo: Alternancia de planos opostos, habitual para filmar diálogos.
Clave alta: Iluminación uniforme e luminosa, con poucas sombras.
Clave baixa: Iluminación de fortes contrastes e sombras densas, propia do cine negro.
Contraluz: Luz situada detrás do suxeito, que o recorta sobre o fondo.
Corte: O paso instantáneo dun plano a outro; a transición básica da montaxe.
Cortinilla: Transición na que un plano despraza o anterior cruzando o cadro.
Croma: Técnica que substitúe un fondo de cor uniforme por outra imaxe.

Dexese: O mundo da ficción; o dexético é o que ocorre dentro dese mundo.
Día por noite: Rodar de día e escurecer a imaxe para simular a noite.
Dolly zoom: Travelling e zoom opostos á vez: o fondo deforma mentres o suxeito queda fixo (efecto Vertixe).

Elipse: Omisión dun tramo de tempo ou acción que o espectador completa.
Encadeado: Transición na que unha imaxe se funde gradualmente coa seguinte.
Encadre: A decisión do que entra no cadro e de como se compón.
Etalonaxe: Axuste da cor e o contraste en posprodución para fixar o ton visual.

Flashback: Salto atrás no tempo da narración (analepse).
Flashforward: Salto adiante no tempo da narración (prolepse).
Foley: Efectos de son cotiáns gravados en estudo e sincronizados coa imaxe.
Fóra de campo: O que existe fóra do encadre e a película suxire sen mostrar.
Fotograma: Cada unha das imaxes fixas que, proxectadas en sucesión, crean o movemento.
Found footage: Ficción presentada como metraxe real gravada polos personaxes.
Fundido: Aparición desde (ou desaparición cara a) o negro, que abre ou pecha unha secuencia.

Gran angular: Obxectivo de ángulo amplo que esaxera a profundidade e a perspectiva.
Gran plano xeral: Encadre moi aberto onde a paisaxe domina sobre a figura humana.

Iluminación de tres puntos: Esquema clásico con luz principal, de recheo e de contra.
Inclinación (tilt): Xiro vertical da cámara sobre o seu eixe, de arriba abaixo ou ao revés.

Jump cut: Corte entre planos case idénticos que produce un salto brusco no tempo.

Leitmotiv: Tema musical asociado a un personaxe, lugar ou idea que reaparece ao longo do filme.

MacGuffin: Obxecto ou meta que pon en marcha a trama, aínda que importe pouco en si mesmo.
Match cut: Corte entre dous planos unidos por unha forma, un movemento ou unha idea similar.
Mirada á cámara: Cando un personaxe mira ou se dirixe directamente ao espectador.
Mise-en-scène: Todo o que se dispón ante a cámara: decorado, luz, vestiario, actuación e encadre.
Montaxe: Selección e ordenación dos planos; onde o cine constrúe o seu sentido e o seu ritmo.
Montaxe paralela: Alternancia entre dúas accións simultáneas en lugares distintos.

Panorámica: Xiro horizontal da cámara sobre o seu eixe, sen desprazarse.
Pantalla partida: División do cadro en dúas ou máis imaxes simultáneas.
Picado / Contrapicado: Cámara situada por enriba ou por debaixo do suxeito, que altera o seu poder ou fraxilidade.
Plano: Fragmento de imaxe rodado de forma continua, sen cortes; a unidade básica da montaxe.
Plano americano: Encadre da cabeza aos xeonllos, popularizado polo western.
Plano cenital: Cámara situada xusto enriba da escena, mirando cara a abaixo.
Plano de situación: Plano inicial que sitúa o lugar e o contexto dunha escena.
Plano holandés: Encadre coa cámara inclinada, que transmite tensión ou desequilibrio.
Plano medio: Encadre que mostra o personaxe da cintura para arriba.
Plano recurso: Plano breve que se intercala para cubrir a acción principal ou dar contexto.
Plano secuencia: Toma única e prolongada que resolve unha escena enteira sen cortar.
Plano subxectivo: Encadre que adopta o punto de vista físico dun personaxe.
Plano xeral: Encadre amplo que sitúa os personaxes no seu contorno.
Primeiro plano: Encadre próximo, normalmente do rostro, que subliña a emoción ou un detalle.
Profundidade de campo: Técnica que mantén nítidos á vez o primeiro termo e o fondo.

Raccord: Coherencia visual e de acción entre planos contiguos para que o corte pase inadvertido.
Regra dos 180 graos: Convención que mantén a cámara a un lado dunha liña imaxinaria para non confundir a posición dos personaxes.
Regra dos terzos: Guía de composición que sitúa os elementos sobre unha retícula de terzos.
Relación de aspecto: A proporción entre o ancho e o alto da imaxe (4:3, 16:9, 2.39:1…).
Rotoscopia: Debuxar ou animar calcando sobre imaxes filmadas previamente.

Salto de eixe: Romper a regra dos 180 graos, invertindo de golpe a disposición espacial.
Sobreimpresión: Superposición de dúas imaxes no mesmo cadro.
Son diexético: Son cuxa fonte existe dentro da ficción e os personaxes poden oír.
Son extradiexético: Son alleo ao mundo da ficción, como a música de fondo ou a narración.
Steadicam: Sistema de estabilización que permite planos móbiles fluídos á man.
Stop motion: Animación fotograma a fotograma de obxectos reais movidos á man.
Storyboard: Guión gráfico: debuxos viñeta a viñeta que planifican os planos antes de rodar.

Travelling: Desprazamento físico da cámara sobre raís ou rodas durante a toma.

Voz en off: Voz cuxa fonte non está na imaxe, a miúdo narradora ou interior.

Zoom: Achegamento ou afastamento óptico variando a distancia focal, sen mover a cámara.